Corsicaanse taal leren

Literatuur die zich afspeelt op Corsica, of is geschreven door prominente Corsicaanse auteurs, en in de Corsicaanse taal.
Petra van der Veen
Weet bijna overal raad op
Weet bijna overal raad op
Berichten: 693
Lid geworden op: 02-01-2007 12:57
Locatie: Amsterdam

Bericht door Petra van der Veen » 28-06-2010 14:26

Marilena,

Geweldig dat je dat diploma gehaald hebt. Niet alleen mag jij trots zijn dat je dat gehaald hebt, maar ik denk eigenlijk dat Corsica zo langzamerhand trots mag zijn om zo'n ambassadrice te hebben als jij. Succes gewenst met het mondelinge deel!

Groet,
Petra

Heidi Jongen
Weet bijna overal raad op
Weet bijna overal raad op
Berichten: 185
Lid geworden op: 27-07-2004 12:44
Locatie: Bilzen

Bericht door Heidi Jongen » 01-07-2010 15:27

Werkelijk waar, prachtig Marilena. Ik heb er een brok in mijn keel van

Marilena Verheus
Weet bijna overal raad op
Weet bijna overal raad op
Berichten: 530
Lid geworden op: 24-03-2009 00:26
Locatie: Heemstede

Bericht door Marilena Verheus » 03-07-2010 10:37

Dank, allemaal. Gisteren heb ik mijn mondeling gedaan en het ging voor mijn gevoel niet slecht. Maandag vergadert de examencommisie, dus welk niveau ik uiteindelijk gehaald heb kan ik nog niet zeggen. Een uitgebreid verslag van deze krankzinnige en wonderbaarlijke week volgt als ik weer thuis ben.
S'eo morgu, sò sicuru chì un castagnu, quallà  in terra corsa, per mè suspirerà, chì senterà passà  l'anima di u mio core. (AFF)

Nino de Sonneville
Weet bijna overal raad op
Weet bijna overal raad op
Berichten: 586
Lid geworden op: 03-04-2004 23:37

Bericht door Nino de Sonneville » 10-07-2010 11:56

Proficiat, Marilena!

Ik ken het Europees referentiekader en het niveau dat je bereikt hebt is niet mis. Ik ben heel benieuwd hoe je mondeling is gegaan. Hoe zit dat nu eigenlijk met al die verschillende soorten uitspraak en schrijfwijze? Is er dan nu een soort van ABC (algemeen beschaafd corsu) opgesteld?

Ik weet van Corsicaanse vrienden (uit het zuiden) dat zij soms mensen uit een andere streek niet of nauwelijks kunnen verstaan en dat het zelfs per dorp kan verschillen.
Informatie over I Muvrini , nog vele andere Corsicaanse groepen en Corsica vind je op
https://www.terracorsa.info

Marilena Verheus
Weet bijna overal raad op
Weet bijna overal raad op
Berichten: 530
Lid geworden op: 24-03-2009 00:26
Locatie: Heemstede

Bericht door Marilena Verheus » 10-07-2010 15:00

[album=left]2323[/album]Bedankt Nino, ik ben er echt ook wel h??l trots op!

Nee, gelukkig bestaat er niet zoiets als algemeen beschaafd Corsicaans, dat zou een geweldige verarming van de taal betekenen. A diversit? face a richezza, de rijkdom zit juist in de verscheidenheid! Vreemd dat je vrienden uit het zuiden dat zeggen, want het is een kwestie van een aantal parameters kennen en de knop omzetten om om te schakelen van suttanacciu naar supranacciu en omgekeerd. Ikzelf heb er nooit problemen mee, ik versta zuiderlingen net zo goed als de oudjes in Corti. Anders gezegd: ik versta Biancarelli net zo makkelijk als Fusina en ik lees ook beiden met hetzelfde gemak. Het is waar dat er van dorp tot dorp verschillen bestaan, maar die spelen vaak vooral op uitspraakniveau, of er worden in een woord bijvoorbeeld een paar letters omgedraaid, zo wordt adupr? dan ineens aprud?. Maar je herkent het woord desondanks meteen.

Ook de uitspraakverschillen staan wederzijds verstaan niet in de weg, je h??rt "stidda" en je antwoordt "stella", het werkt heel eigenaardig, ook in mijn eigen hoofd. Ik chat geregeld met iemand die uit Sart? afkomstig is, en hij schrijft zijn parlatu en ik het mijne. Ik heb me met name de midden-noordvariant eigen gemaakt, die ligt dicht bij het Italiaans maar niet zo dicht dat ik de twee talen door elkaar ga halen. Mijn grootste handicap is natuurlijk dat ik geen "eigen" dorp/moedertaal heb, maar dat geldt vandaag de dag ook voor veel Corsicanen.

De schrijfwijze is redelijk gestandaardiseerd, al blijft het natuurlijk een taal die het vooral van de oraliteit moet hebben, dus veel corsofonen die gaan schrijven hebben lak aan tonische accenten en intricciate en schrijven gewoon fonetisch, met name als ze wat ouder zijn en het niet op school hebben geleerd (en daar doe ik dan weer mijn voordeel mee, want dan kun je z?en dat iemand "perte" zegt in plaats van "parte"). Op lexicaal niveau valt het ook erg mee, er zijn niet zo h??l veel woorden echt volstrekt anders, wel kan een woord in het ene dorp een andere betekenis hebben dan in het andere, maar meestal kom je daar snel achter. Van echt verschillende woordparen zoals cane/ghjacaru, sedia/carrega of caccara/minnanna zijn er niet zo veel als je zou denken, en vaak worden de twee vrolijk naast en door elkaar gebruikt.

Tijdens het examen sprak de examinatrice aiaccinu en ik mijn eigen mengelmoesje. Het was nog best eng, z? vaak heb ik mijn mijn leven nog niet echt gesproken (twee dagen in oktober, een middag in januari en een paar keer op de laatste vakantie, maar dit keer geen lange gesprekken, en dat is het eigenlijk wel), dus ik had geen benul van hoe het zou gaan. Je komt binnen en wordt met een artikel van A Piazzetta en een leeg vel aan tafel gezet om voor te bereiden. je moest een stukje schrijven over het krantenartikel dat je tijdens het mondeling had gelezen (ik wist amper meer waarover het ging) en een verhaaltje lezen zowel om er over te discussi?ren (cuntrast?) als om voor te lezen. Daarna werd je naar de "slachtbank" boven geleid: een leeg klaslokaal met de examinatrice die me vroeg of ze het geheel met de laptop mocht opnemen voor de examencommissie. Natuurlijk, als u het me later ook op wilt sturen. Dat gaat hopelijk nog gebeuren.

Als eerste moest ik wat babbelen over hoe het zo kwam, uiteraard, en toen een alinea voorlezen van het artikel. Daarna een gesprek over de inhoud ervan (het ging over de dictatuur van de gezondheid: http://www.wmaker.net/apiazzetta/A-ditt ... _a562.html). Als laatste moest ik iets vrij vertellen, over mijn dromen, werk, verlangens, passies of andere dingen die me bezig houden Ik heb het gehad over - ja, wat anders - mijn passie voor de Corsicaanse taal, mijn wens die nog veel beter te gaan beheersen, over mijn passie voor de muziek en de po?zie, over de diverse vertaalprojecten waar ik mee bezig ben, over de Corsica-presentatie waaraan ik werk en nog veel meer. In plaats van het geplande halve uur hebben we minstens een uur zitten kleppen, en daarna bood ze me nog een lift naar de stad aan en ging het gesprek onverminderd door!

Het niveau dat ik behaald heb staat ongeveer gelijk aan dat van het bac, VWO dus, voor B2 moet je bij de universiteit zijn. B1+ betekent dat ik daar eigenlijk al (bijna) ben, maar ze mogen maar B1 geven, vandaar. Ik ben wat verbaasd over het niveau van mijn lezen, dat had ik hoger ingeschat dan mijn spreekvaardigheid. Met de luistertoets is tijdens het schriftelijk iets verkeerd gegaan, eerst had ik helemaal geen geluid, toen een tekst die ging over streken en rivieren en bergen in het Noorden en toen ik afsloot bleken alle vragen betrekking te hebben gehad op eenzelfde tekst over het Zuiden (je kreeg hem nog eens te horen, maar het was gewoon een andere!), zodat ik daarop 1 uit 12 scoorde. Bij de meeste andere onderdelen had ik tussen de 90 en 100% goed. Al met al ben ik dik tevreden, mij hoor je er niet over klagen!
S'eo morgu, sò sicuru chì un castagnu, quallà  in terra corsa, per mè suspirerà, chì senterà passà  l'anima di u mio core. (AFF)

Peter Koster
Weet bijna overal raad op
Weet bijna overal raad op
Berichten: 413
Lid geworden op: 09-03-2004 21:34
Contacteer:

Bericht door Peter Koster » 11-07-2010 00:36

Inderdaad iets om trots op te zijn, Marilena. En als ik zie wat jij doet, kom je vermoedelijk hoger uit dan de resultaten nu zijn (zeker als ik lees dat ze daar hooguit B1 mogen geven).
Maar als ik jouw berichten hier lees, ben jij zeer taalvaardig, bijna ongeacht de taal.
En dan lees ik dat jij verschillende dialecten moeiteloos ontcijfert. Dat is mooi, maar welk Corsicaans moet je nu eigenlijk leren om je van Bonifacio tot Cap Corse minstens verstaanbaar te maken?
Peter
Het Hurktoilet, Frankrijkgids
http://www.hurktoilet.nl/corsica.php

Marilena Verheus
Weet bijna overal raad op
Weet bijna overal raad op
Berichten: 530
Lid geworden op: 24-03-2009 00:26
Locatie: Heemstede

Bericht door Marilena Verheus » 11-07-2010 07:24

Eigenlijk maakt dat niet zo veel uit, Peter. De Noord-variant wordt in het onderwijs al jaren bevoordeeld, tot ongenoegen van de zuiderlingen. Maar met beiden kun je je prima redden en verstaanbaar maken. En laten we redelijk blijven, het gaat in wezen maar om twee grote varianten, de rest van de verschillen tussen dorpen en streken onderling heeft betrekking op details. Klankverschuivingen bijvoorbeeld, het noordelijke "cumu" naast het zuidelijke "comu". Of het woordje "donne" (vrouwen), dat soms m?t de d in het begin wordt uitgesproken, soms z?nder (e 'onne) en soms met een zachte r aan het begin (e ronne). De werkwoorden op -e die in het zuiden op -a eindegen (vede/veda, ghjunghje/ghjugna) en de verschillen in meervoudsvorming (ik moest erg wennen aan het zuidelijke "i donni" in plaats van "e donne"!). Maar de verschillen hebben geen invloed op de begrijpelijkheid, al moet ik soms heel erg zoeken naar de juiste spelling om een woord op Infcor (het online woordenboek http://www.adecec.net/infcor/index.php) te vinden.

Het spel met de varianten wordt heel leuk verwoord in een gedicht van Ghjuvan Micheli Weber (in de bundel "A meza via" - "halfweg"):

? cavaddu
? cavaddu tr? tr? parl?
Ben ch'? tutti fubbi liatu
?n vali mai ? burl?
Assai mi s? sbagliatu
Tr? lu me "u" talavesi
? lu "i" l'Acqualunghesi

Qualch? volta mi veni u "i"
Osin? mi scappa u "u"
O dicu "tavulon?"
O puri "tavulon?"
Quandu l'accentu s'alliscia
Le me lingua, ella, sculiscia!

Allivatu ? l'Aghjacciu
"l" ? "r" mi s? mischiaru
Ch? ziteddu dic?u "carciu"
? av? l'aghju cambiatu
? la so piazza dicu "calciu"
Ancu s? in c... h? datu!

Te paard (of "in spreidstand"?)
Te paard tussen drie taalvarianten
Hoewel met alle drie verbonden
Moet je nooit geintjes maken
Ik heb me vaak genoeg vergist
Tussen mijn talavese "u"
En de "i" van Acqualonga

Soms zeg ik spontaan de "i"
Dan weer ontglipt me de "u"
Nu eens zeg ik "tavulon?" (tafel, schoolbord)
Of dan toch weer "tavulon?"
Wanneer het accent er vandoor gaat
Glijdt mijn tong (of taal!) uit!

Omdat ik werd opgevoed in de streek van Aghjacciu
Lopen mijn "l" en "r" nu door elkaar
Want als kind zei ik "carciu" (schop, trap)
Dat neem ik nu niet meer in mijn mond
In plaats daarvan zeg ik "calciu"
Al geeft ik hem voor iemands k...!

(...), het gaat zo nog vijf coupletten door over de verschillen tussen de ene spraak en de andere!

Over die tafel: in het corsu komen we de tavulonE, de tavulonI en de tavulonU tegen, maar het blijft duidelijk om welk object het gaat! Zo ook met de l en de r, een schop voor je kont blijft een schop voor je kont! Kijk naar het woord Aghjacciu: standaard schrijf je Aiacciu, maar de in de streek zelf wordt het n?t iets anders uitgeproken, vandaar de ghj! Maar hieruit moge blijken dat ook de Corsicaan speelt met die verschillen, dat het niet echt vastligt. Iedereen cre?ert zijn eigen taal, en dat maakt de verscheidenheid zo fascinerend. Het moment waarop ik ontdekte dat je bijvoorbeeld Biancarelli aan zijn taal kan herkennen, al schrijft hij anoniem, had iets magisch!

Maar als je het jezelf makkelijk wilt maken dan leer je het best de Noordelijke variant, omdat die grammaticaal het regelmatigst is. Nadeel daaraan is dan weer dat je v??l meer te maken krijgt met de schommel van de harde en zachte medeklinkers, die heeft in het Zuiden op veel minder klanken invloed. Maar als je leert zoals ik dat doe, door h??l veel te lezen en te luisteren, dan pak je links en rechts dingen op, want je hebt geen "eigen" spraak. Mensen zeggen dat ze aan mijn corsu kunnen zien dat ik veel zuidelijke invloeden heb, al doe ik mijn best om zo zuiver mogelijk de noord-variant te schrijven. Maar een i in plaats van een e glipt er heel makkelijk tussendoor en dat soort zaken geeft juist een leuk eigen smaakje aan je taal!

Ik heb het al eerder ergens geschreven, ??n van de leukste methodes die ik ben tegengekomen is de CD-rom "InCorsu". Interactief, iedere les begint met een video, je gaat op stap met een aantal studenten dat in de vakantie terugkomt in hun dorp en daar veel met de ouderen praat. In iedere les wordt een bepaald thema uitgelicht, van reizen, kennismaken en begroeten tot boodschappen doen, de jacht of een avondje chjam'? rispondi. Veel oefeningen, duidelijke grammatica-overzichten, daarnaast nog een schat aan informatie over de cultuur, kortom: van harte aanbevolen! Na 24 lessen kun je aardig uit de voeten.
S'eo morgu, sò sicuru chì un castagnu, quallà  in terra corsa, per mè suspirerà, chì senterà passà  l'anima di u mio core. (AFF)

Marilena Verheus
Weet bijna overal raad op
Weet bijna overal raad op
Berichten: 530
Lid geworden op: 24-03-2009 00:26
Locatie: Heemstede

Bericht door Marilena Verheus » 12-06-2011 21:33

LA me lingua. Ik wilde de link aan de schrijver van dit gedicht sturen en stuit meteen op een typefout, foei!
S'eo morgu, sò sicuru chì un castagnu, quallà  in terra corsa, per mè suspirerà, chì senterà passà  l'anima di u mio core. (AFF)

Plaats reactie